Jak dobrać gwintownik? Przewodnik po rowkach wiórowych

Gwintowanie to jeden z najważniejszych etapów obróbki metalu, a jednocześnie proces wyjątkowo wrażliwy na błędy. Nawet najmniejsze nieprawidłowości w geometrii narzędzia, parametrach skrawania czy odprowadzaniu wiórów mogą skutkować uszkodzeniem narzędzia, detalu lub znacznym pogorszeniem jakości gwintu. Jednym z kluczowych, lecz często lekceważonych elementów są rowki wiórowe, które bezpośrednio odpowiadają za skuteczność odprowadzania wiórów.

 

Dlaczego wióry są problemem?

Podczas obróbki skrawaniem powstają wióry, które muszą zostać skutecznie usunięte ze strefy skrawania. Gdy odprowadzanie wiórów jest niewłaściwe, może dojść do:

• urwania lub zaciągnięcia gwintownika,
• uszkodzenia ostrzy skrawających,
• szybszego zużycia narzędzia,
• pogorszenia jakości powierzchni gwintu,
• a nawet zablokowania wrzeciona maszyny.

 
Pozostałości wiórów w gotowym gwincie mogą również utrudnić montaż – śruba nie wkręca się prawidłowo, co generuje straty czasu i materiału.

Wniosek: właściwy dobór typu rowka wiórowego nie jest kwestią kosmetyczną, lecz bezpośrednio wpływa na efektywność, jakość i bezpieczeństwo procesu gwintowania.

---

 

Rodzaje rowków wiórowych i ich zastosowanie

W gwintownikach stosuje się trzy główne typy rowków:

• prosty,
• spiralny (skrętny),
• prosty ze skośną powierzchnią natarcia (skośny).

 
Każdy z nich jest zoptymalizowany pod określony typ otworu i charakter materiału. Znajomość ich różnic pozwala uniknąć najczęstszych błędów w gwintowaniu.

 

 

1. Rowek prosty – rozwiązanie uniwersalne

Rowki proste są najczęściej spotykane w narzędziach ręcznych i maszynowych. Sprawdzają się w gwintowaniu:

• otworów przelotowych i nieprzelotowych,
• przy głębokościach do ok. 1,5 × średnicy narzędzia.

 
To konstrukcja prosta, trwała i tania w produkcji, dlatego często wybierana do standardowych operacji. Najlepiej pracują w materiałach dających krótki wiór, takich jak żeliwo czy mosiądz.

Uwaga: w materiałach ciągliwych lub przy większych głębokościach istnieje ryzyko nagromadzenia wiórów, co może prowadzić do zakleszczenia lub uszkodzenia gwintownika.

 

2. Rowek skrętny – najlepszy wybór do otworów nieprzelotowych

Rowki spiralne kierują wióry ku górze (w stronę chwytu), dzięki czemu idealnie sprawdzają się w otworach ślepych.

Cechy rowków spiralnych:

• skuteczne odprowadzanie długich wiórów,
• czysta strefa skrawania,
• mniejsze obciążenie wrzeciona,
• możliwość gwintowania do 2,5 × średnicy gwintu,
• idealne do stali konstrukcyjnych i nierdzewnych.

 

3. Rowek skośny – do otworów przelotowych i długich wiórów

Rowki skośne wypychają wióry przed narzędzie, a nie zaciągane ku górze dlatego używa się ich w otworach przelotowych. Najlepiej sprawdzają się w materiałach, które tworzą długie, spiralne wióry:

• stalowe
• aluminiowe
• miedziane
• brązy

 
Zasada pracy: gwintownik można cofnąć dopiero po pełnym wyprowadzeniu skośnej powierzchni natarcia poza otwór, dzięki czemu unikamy zaciągnięcia wiórów i niedogwintowania.

Ten typ rowka umożliwia obróbkę do 3 × średnicy narzędzia.

---

 

Jak dobrać rowek wiórowy?

Dobór rowka wiórowego zależy od trzech kluczowych czynników:

• Rodzaju otworu – przelotowy czy nieprzelotowy
• Głębokości gwintowania
• Charakteru materiału i rodzaju powstającego wióra

 
W praktyce oznacza to, że operator powinien zawsze rozpocząć pracę od określenia typu otworu i jego głębokości. Następnie dobrać taki typ rowka, który umożliwi bezpieczne odprowadzenie wiórów.

---

 

 

Gwintowniki 800X – uniwersalne do wielu zastosowań

Gwintowniki z serii 800X to narzędzia zaprojektowane z myślą o pracy w różnorodnych materiałach, od stali węglowych po nierdzewne.
Dzięki zastosowaniu stali HSSE z 5% dodatkiem kobaltu narzędzie zachowuje wysoką stabilność ostrzy i odporność na zużycie.
Dwuwarstwowa powłoka PVD TN2 (TiAlN + TiN) zmniejsza tarcie, zwiększa trwałość i poprawia odprowadzanie ciepła.
To rozwiązanie szczególnie cenione przez operatorów, którzy potrzebują jednego, wszechstronnego narzędzia do codziennych zadań, niezależnie od rodzaju otworu czy materiału. Szeroka gama wariantów obejmuje gwintowniki do otworów przelotowych, nieprzelotowych oraz wersje z wydłużonym chwytem, które sprawdzają się w trudno dostępnych miejscach.

 

Gwintowniki MasterTap – precyzja dla wymagających

Seria MasterTap powstała z myślą o wysokowydajnym gwintowaniu w wymagających warunkach przemysłowych. Narzędzia wykonane są ze stali HSSE-PM w technologii metalurgii proszków, co zapewnia im wyjątkową jednorodność struktury materiału i odporność na zużycie. Zastosowanie zaawansowanych powłok PVD oraz innowacyjnej mikrogeometrii sprawia, że MasterTap doskonale radzi sobie zarówno z klasycznymi stalami, jak i z materiałami trudnoskrawalnymi, jak stopy tytanu czy żaroodporne.
Dostępne warianty (z rowkami spiralnymi, skośnymi, prostymi, a także z chłodzeniem wewnętrznym) pozwalają dobrać narzędzie dokładnie do rodzaju otworu i kierunku odprowadzania wiórów. To rozwiązanie, które docenią technolodzy i operatorzy CNC oczekujący niezawodności i powtarzalności procesu.

---

 

Podsumowanie

Dobór odpowiedniego rowka wiórowego to nie detal, ale kluczowy element skutecznego gwintowania. Dzięki właściwie dobranej geometrii narzędzia można nie tylko wydłużyć jego trwałość, ale też znacząco poprawić jakość wykonywanych gwintów i zminimalizować ryzyko awarii. Zarówno uniwersalne 800X, jak i wysokowydajne MasterTap to przykłady narzędzi, które pokazują, że precyzyjna geometria rowka to coś więcej niż konstrukcyjny detal, to element decydujący o jakości całej operacji.

 

Szukasz najlepszego gwintownika do konkretnego materiału? Skontaktuj się z nami i odkryj pełną ofertę narzędzi skrawających FANAR – narzędzia zapewniające jakość, precyzję i niezawodność.